Lanolin nedir, ne işe yarar?

Lanolin (yün yağı), koyun yününün yağ bezi salgısından elde edilen bir lipit karışımıdır; CosIng'de yumuşatıcı (emollient), emülsiyon yapıcı (emulsifying), cilt bakım (skin conditioning) ve yüzey aktif (surfactant) işlev sınıflarında kayıtlıdır. Cilt yüzeyinde örtücü (oklüzif) bir film bırakarak su kaybını azaltır; ağırlıklı olarak dudak balsamı ve koruyucu kremlerde bulunur. Bilinen bir temas alerjeni olması, saflaştırılmış modern formlarla büyük ölçüde azalmıştır.

Litmium kataloğunda (11375 ürün) Lanolin içeren ürün sayısı: 52. Bunların 47 tanesinde içerik, INCI sırasına göre %1 çizgisinin üstünde görünüyor.

Kayıtlı işlevleri: yumuşatıcı · emülgatör · temizleyici

İlgili cilt ihtiyacı: Kuruluk

Bu içeriğin yer aldığı rutin: Kuru ve bariyeri yıpranmış cilt için rutin nasıl kurulur? →

Lanolin, koyun (Ovis aries) yününün sebase bezlerinden salgılanan ve yün yıkama suyundan ayrıştırılan mum kıvamında bir lipit karışımıdır; halk dilinde 'yün yağı' denir. Bir tek molekül değil, yüksek moleküler ağırlıklı esterler, lanolin alkolleri ve yağ asitlerinden oluşan karmaşık bir karışımdır. INCI listelerinde 'Lanolin' olarak geçer; ondan ayrıştırılan alkol fraksiyonu ise 'Lanolin Alcohol' adıyla ayrı bir bileşendir. Avrupa Farmakopesi, kozmetik ve farmasötik kullanım için saflık ve kalıntı sınırlarını tanımlayan bir monografa (Adeps Lanae / Wool Fat) sahiptir.

CosIng'de lanolinin birden çok işlev sınıfı kayıtlıdır: yumuşatıcı (emollient), emülsiyon yapıcı (emulsifying), cilt bakım (skin conditioning), saç bakım (hair conditioning), antistatik (antistatic) ve yüzey aktif (surfactant). Asıl öne çıkan işlevi örtücülüktür (oklüzyon): cilt yüzeyinde yarı geçirgen bir film oluşturarak transepidermal su kaybını yavaşlatır. Yapısı sebuma benzer esterler içerdiğinden kendi ağırlığının katı kadar suyu da bağlayabilir ve su-içinde-yağ emülsiyonlarını kararlı kılar. 'Viskozite düzenleyici' (viscosity controlling) işlev sınıfı lanolinin kendisine değil, ondan ayrıştırılan ayrı INCI bileşeni Lanolin Alcohol'e kayıtlıdır; iki kayıt sıkça karıştırılır. Sıralanan işlevler ürünün yüzey düzeyindeki katkısını tanımlar, terapötik bir sonuç taahhüdü değildir.

Lanolin ağırlıklı olarak dudak balsamı, el ve onarıcı kremler, meme ucu bakım kremleri ve merhem tipi koruyucu ürünlerde bulunur; sıklıkla cera alba (balmumu), pantenol ve mineral yağ (paraffinum liquidum) ile aynı formülde yer alır. Yağda çözünür ve oklüzif olduğundan ince bir tabaka yeterlidir; çok kuru ortamda nemli cilde uygulanıp üzerine kapatıcı katman olarak da kullanılır. Cilde özgü bir tahriş/tedavi gereken durumda sonuç kozmetik kapsamı dışındadır; hekiminize danışın.

Lanolin bilinen bir temas alerjenidir ve dermatoloji yama testi standart serilerinde yün alkolleri (lanolin alcohol) olarak yer alır; duyarlılaşmadan sorumlu kısım esas olarak bu alkol fraksiyonudur. Ancak alerji görülme oranı sağlam ciltte düşüktür ve serbest lanolin alkolleri azaltılmış, deterjan ve pestisit kalıntıları arıtılmış modern farmasötik-saflıkta (anhidröz) formlarla duyarlılaşma belirgin biçimde düşmüştür — literatürde 'lanolin paradoksu' olarak tartışılan tablo budur. Komedojenlik tarafında: asetillenmiş lanolin türevleri eski tavşan-kulağı testlerinde yüksek puan almıştır, fakat bu hayvan testi insandaki gözenek tıkama davranışını zayıf öngörür. Lanolin hayvansal kaynaklıdır; dolayısıyla vegan ürün formülasyonlarında yer almaz — bu bir bileşim olgusudur, güvenlik beyanı değildir.

Bu sayılar Litmium kataloğundan hesaplanır ve veri güncellemesiyle değişir — Litmium hesaplamasıdır, pazar geneli iddiası değildir.

Lanolin krem (28)

• EU CosIng — Lanolin INCI kaydı (işlev sınıfları: antistatic, emollient, emulsifying, hair conditioning, skin conditioning, surfactant) ve ayrı Lanolin Alcohol kaydı (CAS 8027-33-6, EC 232-430-1; viskozite düzenleyici dahil ayrı işlev sınıfları)
• Avrupa Farmakopesi — Wool Fat / Adeps Lanae monografı (saflık ve kalıntı sınırları; 2000'de genişletilen pestisit kalıntı limitleri)
• Lee B, Warshaw E. Lanolin allergy: history, epidemiology, responsible allergens, and management. Dermatitis. 2008;19(2):63-72. PMID 18413106
• INCIDecoder (içerik profili — topluluk derlemesi, en düşük ağırlık)

Genel bilgi amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Etki kişiye, forma ve konsantrasyona göre değişir. Son güncelleme: 2026-06-14