İçerik sözlüğü
İçerik sözlüğü
Bir içerik nedir, ne işe yarar, nasıl kullanılır — nötr, kaynak-atıflı açıklamalar. Her sayfa o içeriği taşıyan katalog ürünlerine ve ilgili cilt ihtiyacına bağlanır.
Retinol
Retinol, A vitamininin (retinoid ailesinin) kozmetikte yaygın bir formudur. Ciltte retinaldehit ve retinoik aside dönüşerek hücre yenilenmes
Niasinamid (Niacinamide)
Niacinamide (B3 vitamininin amid formu / niasinamid), CosIng'de cilt bakımı ve düzgünleştirici (skin conditioning, smoothing) işlev sınıfınd
Hyaluronik asit
Hyaluronik asit, ciltte de bulunan bir glikozaminoglikandır; INCI'de genelde sodyum tuzu Sodium Hyaluronate olarak geçer ve CosIng işlev sın
Salisilik asit (BHA)
Salisilik asit, kimyasal adıyla 2-hidroksibenzoik asit olan, yağda çözünen (lipofilik) bir beta-hidroksi asittir (BHA). Lipofilik yapısı, se
Paraben
Parabenler, kozmetikte ürünü mikrobiyel bozulmaya karşı koruyan bir koruyucu sınıfıdır. Düzenleyici otoriteler izinli parabenler için konsan
C vitamini (Vitamin C) cilt için ne işe yarar
C vitamini, kozmetikte askorbik asit (L-askorbik asit) ve türevleri olarak yer alan, CosIng'de antioksidan işleviyle kayıtlı bir aktiftir. S
AHA (glikolik / laktik asit)
AHA'lar (alfa-hidroksi asitler) suda çözünen kimyasal eksfoliyanlardır; ölü hücreleri bir arada tutan korneodesmozom bağlarını gevşeterek yü
Azelaik asit (azelaic acid) ne işe yarar
Azelaik asit, tahıllarda da bulunan doymuş bir dikarboksilik asittir (nonandioik asit); INCI adı Azelaic Acid. Melanin üretimindeki tirozina
Alfa-arbutin (arbutin) ne işe yarar
Arbutin, hidrokinonun glikozit (şekere bağlı) formudur; alfa-arbutin ise sentetik olarak üretilen, kimyasal olarak daha kararlı izomeridir.
Seramid (ceramide)
Seramidler, cilt bariyerinin doğal lipid harcını oluşturan 'cilt-özdeş' lipidlerdir; INCI'de Ceramide NP, AP, EOP gibi numaralı/harfli forml
Gliserin (glycerin) cilde ne yapar
Gliserin, CosIng'de humektant ve cilt-koşullandırıcı olarak kayıtlı bir polioldür (INCI: Glycerin); suyu bağlayan en temel nemlendiricilerde
Panthenol (Pro-Vitamin B5)
Panthenol (pro-vitamin B5), ciltte pantotenik aside (B5) dönüşen bir nem tutucudur; EU CosIng'de cilt ve saç koşullandırıcı ile antistatik i
Squalane (skualan)
Squalane, ciltte doğal bulunan squalene'in hidrojenlenmiş (doymuş, kararlı) hâlidir; CosIng'de emolyan ve cilt-koşullandırıcı olarak sınıfla
Centella (Cica)
Centella Asiatica (gotu kola, "cica"), INCI'de "Centella Asiatica Extract" olarak geçen bir bitki ekstresidir; dört ana triterpeni asiaticos
Peptit (peptide)
Peptitler, amino asitlerin peptit bağıyla oluşturduğu kısa zincirlerdir. Kozmetikte başlıca sinyal peptitleri (örn. Palmitoyl Tripeptide-1),
Bakuchiol
Bakuchiol, Psoralea corylifolia bitkisinden elde edilen, retinole benzer bazı işlevlerle anılan bitkisel bir bileşendir. Kimyasal olarak ret
Alkol (Alcohol Denat) cilde zararlı mı
Kozmetikte 'alkol' tek bir şey değildir. Alcohol Denat / Ethanol gibi 'basit/kurutucu' alkoller ile setearil alkol, setil alkol gibi 'yağ al
Üre (urea) cilde ne yapar
Üre (Urea), cildin doğal nemlendirme faktörünün (NMF) yapısal bileşenlerinden biridir; CosIng'de humektant ve cilt bakım (skin conditioning)
Allantoin
Allantoin, CosIng'de cilt-koşullandırıcı, cilt-koruyucu ve yatıştırıcı olarak sınıflanan; FDA'nın OTC cilt-koruyucu monografında (21 CFR 347
Adenozin (adenosine) ne işe yarar
Adenozin (adenosine), CosIng işlev sınıfı 'cilt koşullandırıcı' olan bir nükleozittir; INCIDecoder onu hücre-iletişim aktifi diye etiketler.
Çay ağacı yağı (tea tree) cilt için ne işe yarar
Çay ağacı yağı, Melaleuca alternifolia yapraklarından elde edilen uçucu bir yağdır; INCI'de Melaleuca Alternifolia (Tea Tree) Leaf Oil olara
Kil (kaolin / bentonit) maskeleri ne işe yarar
Kaolin ve bentonit, kozmetikte absorban olarak işlev gören mineral kil türleridir; kaolin hidratlı alüminyum silikat, bentonit ise montmoril
Kojik asit
Kojik asit, başta Aspergillus oryzae olmak üzere mantar fermantasyonunun (geleneksel sake/pirinç şarabı üretiminin yan ürünü) bir metaboliti
Traneksamik asit
Traneksamik asit (TXA), lizin amino asidinden türetilmiş, CosIng'de astringent ve cilt bakım (skin conditioning) işlev sınıflarında kayıtlı
Laktik asit
Laktik asit (Lactic Acid), alfa hidroksi asit (AHA) sınıfında bir kimyasal eksfoliyandır. Molekül ağırlığı (~90 g/mol) glikolik asitten (~76
Retinal (retinaldehit)
Retinal (retinaldehit), A vitamini ailesinden (retinoid) bir aktiftir ve ciltte etkin form olan retinoik aside retinolden bir adım daha kısa
Salyangoz özü (snail mucin)
Salyangoz özü (INCI: Snail Secretion Filtrate), salyangoz salgısının filtrelenmiş formudur; CosIng işlev sınıfı cilt bakımıdır (skin conditi
Sülfat (SLS/SLES)
Sülfatlar (örn. Sodium Laureth Sulfate/SLES, Sodium Lauryl Sulfate/SLS), şampuan ve temizleyicilerde köpürmeyi ve yağ uzaklaştırmayı sağlaya
Silikon (dimethicone) ciltte ve saçta zararlı mı
Kozmetikteki silikonlar (örn. Dimethicone, Cyclopentasiloxane, Amodimethicone) pürüzsüz his, kolay yayılım ve koruyucu film işlevleri taşıya
Mineral yağ (Paraffinum Liquidum) gözenekleri tıkar mı
Mineral yağ (INCI: Paraffinum Liquidum) ve vazelin (Petrolatum), petrol kaynaklı ama kozmetik sınıfta yüksek saflıkta rafine edilmiş nem kil
Açık kavanoz sembolü (PAO)
Açık kavanoz sembolü (PAO — Period After Opening), bir kozmetiğin ilk açılıştan sonra kaç ay kullanılabileceğini bildiren ambalaj işaretidir
Güneş filtreleri: kimyasal mı mineral mi
Güneş filtreleri, güneş koruyucuların UV ışınlarını yakalayan aktif bileşenleridir. İki ana sınıf vardır: organik ('kimyasal') filtreler UV'
E Vitamini (Tokoferol)
E Vitamini (INCI: Tocopherol), CosIng'de antioksidan, cilt bakımı ve maskeleme maddesi olarak sınıflanan, yağda çözünen bir vitamindir. Litm
Kafein (Caffeine)
Kafein (Caffeine), kahve ve çaydaki 1,3,7-trimetilksantin alkaloidiyle aynı moleküldür; EU CosIng'de cilt bakımı ve maskeleme işlev sınıfınd
Biotin (B7 vitamini)
Biotin (B7 / H vitamini), suda çözünen bir B vitaminidir; CosIng'de saç bakımı (hair conditioning) ve cilt bakımı işlev sınıflarında kayıtlı
Kolajen (Collagen)
Kolajen (Collagen / Hydrolyzed Collagen), kozmetikte cilt yüzeyinde film oluşturma ve nem tutma işleviyle sınıflandırılan bir proteindir. Mo
Mandelik asit (Mandelic Acid)
Mandelik asit (Mandelic Acid), acı bademden veya sentetik olarak elde edilen aromatik bir alfa hidroksi asittir (AHA). Molekül ağırlığı (~15
PHA (Glukonolakton)
PHA (poli-hidroksi asit); en yaygın temsilcisi Gluconolactone'dur. AHA ve BHA gibi kimyasal eksfoliyan ailesinde sınıflandırılır, ancak mole
Çinko (Çinko PCA)
Çinko PCA (INCI: Zinc PCA), çinkonun pirolidon karboksilik asit (PCA) tuzudur ve suda çözünür; CosIng'de cilt koşullandırıcı işlev sınıfında
Ektoin (Ectoin)
Ektoin (INCI: Ectoin), tuzcul (halofilik) bakterilerin ürettiği siklik bir amino asit türevi — bir "ekstremolit"tir. Suda çözünür ve molekül
Beta-glukan
Beta-glukan, yulaf, maya veya mantardan elde edilen yüksek molekül ağırlıklı bir polisakkarittir (INCI: Beta-Glucan); CosIng bunu cilt bakım
Argan yağı (Argania Spinosa Kernel Oil)
Argan yağı (INCI: Argania Spinosa Kernel Oil), Fas'a özgü argan çekirdeğinden soğuk sıkılan, çoğunluğu oleik ve linoleik asitten oluşan bitk
Shea yağı (karite)
Shea yağı (karite / Butyrospermum parkii Butter), shea ağacının tohumundan elde edilen, oda sıcaklığında katı bir bitkisel yağdır (butter);
Jojoba yağı (Simmondsia chinensis)
Jojoba yağı (Simmondsia Chinensis Seed Oil), çöl çalısı tohumundan elde edilen, kimyasal olarak yağ değil sıvı bir mum esteri olan kozmetik
Yeşil çay özü (Camellia sinensis)
Yeşil çay özü (INCI: Camellia Sinensis Leaf Extract), çay yaprağından elde edilen, polifenol/kateşin (özellikle EGCG) yüklü bir bitkisel özü
Aloe vera (Aloe barbadensis)
Aloe vera (INCI: Aloe Barbadensis), yaprak jelinden elde edilen, kozmetikte yatıştırıcı ve nemlendirici işlevleriyle anılan bitkisel bir bil
Hindistan cevizi yağı (Cocos nucifera) gözenek tıkar mı
Hindistan cevizi yağı (Cocos Nucifera Oil), doymuş yağ asitlerince (özellikle laurik asit) zengin, nemlendirici ve yumuşatıcı (emolyan) işle
Tatlı badem yağı (Prunus amygdalus dulcis)
Tatlı badem yağı (Prunus Amygdalus Dulcis Oil), tatlı badem çekirdeğinden presle çıkarılan, oleik ve linoleik asit ağırlıklı bir bitkisel ya
Avokado yağı (Persea gratissima)
Avokado yağı (INCI: Persea Gratissima Oil), avokado meyvesinin etinden sıkılan, yağ asidinin yaklaşık %70'i oleik asit olan ağır dokulu bir
Zeytinyağı (Olea europaea) cilt için iyi mi
Zeytinyağı (Olea europaea Fruit Oil), oleik asit ağırlıklı, cilt yumuşatıcı (emolyan) işleviyle sınıflandırılan bir bitkisel yağdır. Gelenek
Bisabolol
Bisabolol, papatya uçucu yağında doğal bulunan ama bugün ağırlıkla sentetik üretilen bir sesquiterpen alkolüdür; CosIng'de cilt koşullandırı
Meyan kökü / Licorice (Glycyrrhiza glabra)
Meyan kökü (Licorice / Glycyrrhiza glabra), CosIng'de cilt koşullandırma ve yatıştırma işlev sınıflarında kayıtlı bitkisel bir özüttür; en ç
Titanyum dioksit (mineral güneş filtresi)
Titanium Dioxide (titanyum dioksit), güneş ürünlerinde kullanılan inorganik (mineral / fiziksel) bir UV filtresidir. Mineral filtrelerin ışı
Cilt bariyeri
Cilt bariyeri, derinin en dış katmanının (stratum korneum) nemi tutan ve dış etkenleri süzen koruyucu tabakasıdır. Sık olarak 'tuğla-harç' m
Komedojenik
"Komedojenik", bir bileşenin gözenek tıkayarak komedon (siyah/beyaz nokta) oluşumuyla ilişkilendirilmesini anlatan bir terimdir. Etiketteki
pH ve cilt: asit-baz dengesi
pH, bir sıvının ne kadar asidik veya bazik olduğunu 0-14 ölçeğinde gösteren bir değerdir. Sağlıklı cilt yüzeyi (asit mantosu) hafif asidikti
Patch test (yama testi) nasıl yapılır
Patch test, yeni bir ürünü yüze uygulamadan önce küçük bir cilt alanında deneyerek olası tahriş veya alerjik tepkiyi erken görmeyi amaçlayan
Resveratrol
Resveratrol, üzüm kabuğunda ve Japon kantaronunda bulunan bir stilben-polifenoldür; CosIng'de antioksidan ve cilt koşullandırıcı işlev sınıf
Propolis (arı reçinesi)
Propolis (arı reçinesi), bal arılarının kovan yapımında kullandığı reçinemsi bir maddedir; INCI'de "Propolis Extract" olarak geçer. Kozmetik
Çörek otu yağı (Nigella sativa)
Çörek otu yağı (INCI: Nigella Sativa Seed Oil), Nigella sativa tohumundan soğuk-sıkımla elde edilen bitkisel bir taşıyıcı yağdır; CosIng'de
Gül suyu (Rosa damascena)
Gül suyu (INCI: Rosa Damascena Flower Water), gül yapraklarının su buharıyla damıtılmasından elde edilen hidrolattır; CosIng'de koku verici
Keratin (saç bakımında)
Keratin, saçın ve tırnağın doğal yapı proteinidir; saç bakımında çoğunlukla hidrolize keratin (Hydrolyzed Keratin) olarak, küçük parçalara a
Koenzim Q10 (Ubiquinone)
Koenzim Q10 (INCI: Ubiquinone), vücudun da ürettiği yağda çözünür bir moleküldür; EU CosIng kaydında antioksidan ve cilt bakımı (skin condit
Arı sütü (royal jelly) cilt bakımında ne işe yarar
Arı sütü (INCI: Royal Jelly Extract), işçi arıların salgıladığı, EU CosIng'de cilt bakımı (skin conditioning) işleviyle sınıflanan hayvansal
Glutatyon (Glutathione)
Glutatyon (Glutathione), sistein-glutamat-glisin'den oluşan bir tripeptit ve vücudun başlıca hücre-içi antioksidanıdır; CosIng'de indirgeyic
Gözenek sıkılaştırıcı ne demek
"Gözenek sıkılaştırıcı", CosIng'de bir işlev sınıfı değil; pazarlama dilinden gelen bir tariftir. Gözenekler kas içermediği için açılıp kapa
Fungal akne (Malassezia folliküliti)
Fungal akne halk arasında kullanılan bir addır; tıbbi karşılığı Malassezia (Pityrosporum) folliküliti'dir ve klasik akne değildir. Kıl folik
Mineral mi kimyasal mı güneş kremi: fark
Güneş kremlerinde iki filtre sınıfı vardır: inorganik/mineral (çinko oksit, titanyum dioksit) ve organik/'kimyasal' (ör. avobenzon, oktokril
INCI
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), kozmetik içeriklerinin uluslararası standart adlandırma sistemidir. AB Kozmetik T
Cilt tipi nasıl anlaşılır
Cilt tipi, cildin sebum (yağ) üretimi ve lipid dengesine göre kuru, yağlı, karma ve normal olarak sınıflandırılır; en pratik ev yöntemi, yüz
Tartarik asit (Tartaric Acid)
Tartarik asit (Tartaric Acid), üzüm ve birçok meyvede doğal bulunan, alfa-hidroksi asit (AHA) ailesinden bir dikarboksilik asittir. CosIng'd
SPF
SPF (Sun Protection Factor / güneş koruma faktörü), bir güneş koruyucunun cildi UVB ışınlarına bağlı kızarıklığa (güneş yanığı, eritem) karş
Hipoalerjenik ne demek
Hipoalerjenik, bir ürünün alerjik reaksiyon potansiyelinin azaltılacak şekilde tasarlandığını öne süren bir iddiadır; "alerji yapmaz" ya da
Milia (süt beni)
Milia, deri altında biriken keratinin oluşturduğu 1–2 mm boyutunda, beyaz-sarımsı küçük kistlerdir; akne (sivilce) veya bir tür beyaz nokta
Siyah nokta
Siyah nokta, kıl folikülü ağzının sebum ve keratinize ölü hücreyle tıkandığı açık komedondur; koyu renk, havaya açık bu tıkacın ve melaninin
Rozasea (rozase)
Rozasea (tıpta rozase), yüzün orta bölgesinde kalıcı kızarıklık, görünür yüzeysel kılcal damarlar ve zaman zaman kabarcıklarla seyreden kron
Melazma (güneş lekesi)
Melazma, çoğunlukla yüzde simetrik kahverengi-grimsi lekelerle görülen; UV/görünür ışık, hormonal etkenler ve genetik yatkınlıkla ilişkili k
Lanolin
Lanolin (yün yağı), koyun yününün yağ bezi salgısından elde edilen bir lipit karışımıdır; CosIng'de yumuşatıcı (emollient), emülsiyon yapıcı
PDRN (somon DNA'sı)
PDRN (polideoksiribonükleotid), çoğunlukla somon ve alabalık DNA'sından saflaştırılan DNA parçacıkları karışımıdır; kozmetik INCI'de Sodium
Çuha çiçeği yağı
Çuha çiçeği yağı (Oenothera Biennis Oil), çuha çiçeği tohumlarından elde edilen sabit bir bitkisel yağdır ve CosIng'de yumuşatıcı (emollient
Bakır peptit (Copper Tripeptide-1)
Copper Tripeptide-1 (bakır peptit / GHK-Cu), glisin-histidin-lizin üçlü peptidinin bakır(II) kompleksidir; CosIng bu bileşeni 'cilt bakımı'
Pirinç ekstresi (pirinç suyu/özü)
Pirinç ekstresi, pirincin (Oryza sativa) kepeğinden veya tanesinden elde edilen bitkisel bir içeriktir; INCI'de Oryza Sativa Bran Extract, O
Kuşburnu yağı (Rosa Canina)
Kuşburnu yağı, Rosa canina bitkisinin meyve ve çekirdeklerinden elde edilen bitkisel bir yağdır; INCI'de Rosa Canina Fruit Oil olarak geçer
Marula yağı (Sclerocarya Birrea Seed Oil)
Marula yağı (INCI: Sclerocarya Birrea Seed Oil), Güney Afrika kökenli marula ağacının çekirdeğinden soğuk sıkılan, ağırlıkla oleik asitten (
Süksinik asit (Succinic Acid)
Süksinik asit (INCI: Succinic Acid), bütandioik asit adıyla bilinen bir dikarboksilik asittir ve insan metabolizmasında sitrik asit (Krebs/T
Madecassoside (madekassosit)
Madecassoside (madekassosit), Centella Asiatica (gotu kola / "cica") bitkisinden izole edilen suda çözünür bir triterpen saponozittir; INCI'
Ferulik asit (Ferulic Acid)
Ferulik asit (INCI: Ferulic Acid), bitki hücre duvarlarında doğal bulunan bir hidroksisinamik asit (fenolik) bileşiğidir; EU CosIng'de antio
Retinil palmitat (Retinyl Palmitate)
Retinil palmitat (INCI: Retinyl Palmitate), A vitamininin palmitik asitle oluşturduğu esterdir; EU CosIng'de cilt-koşullandırıcı işlev sınıf
Adapalen (Differin)
Adapalen (Differin markasıyla bilinir) bir ilaçtır — reçeteli, hekim kontrolünde kullanılan topikal bir retinoiddir, kozmetik değildir; bu y
Benzoil peroksit
Benzoil peroksit (kimyasal adıyla dibenzoil peroksit), akne tedavisinde kullanılan topikal bir etken maddedir; bu bir ilaçtır (TİTCK ruhsatl
Reçeteli retinoid mi
Tretinoin/retinoik asit, adapalen ve izotretinoin bir ilaçtır (reçeteli / hekim kontrolünde), kozmetik değildir; bu yüzden Litmium'da ürün o
Birlikte kullanım rehberleri
"X ve Y birlikte kullanılır mı?" — en sık sorulan içerik-çifti soruları.
Retinol ve C vitamini birlikte kullanılır mı?
Niasinamid ve C vitamini birlikte kullanılır mı?
Retinol ve niasinamid birlikte kullanılır mı?
Niasinamid ve salisilik asit birlikte kullanılır mı?
Azelaik asit ve retinol birlikte kullanılır mı?
Salisilik asit ve C vitamini birlikte kullanılır mı?
Niasinamid ve hyalüronik asit birlikte kullanılır mı?
Retinol ve salisilik asit birlikte kullanılır mı?
Retinol ve AHA/BHA birlikte kullanılır mı?